Aniele Boży, Stróżu mój...

Utworzono: poniedziałek, 07, październik 2013 21:24
Opublikowano: poniedziałek, 07, październik 2013 21:24
Odsłony: 2816

Aniele Boży, Stróżu mój...

BIBLIJNE ŹRÓDŁA MODLITWY

Aniele Boży, Stróżu mój

Ty zawsze przy mnie stój.

Rano, wieczór, we dnie, w nocy

Bądź mi zawsze ku pomocy.

Strzeż duszy, ciała mego.

Doprowadź mnie do żywota wiecznego.

 

Bibliografia:

  1. M. Rode "Mała Encyklopedia Teologiczna"; Instytut Wydawniczy im. Frycza Modrzewskiego, Warszawa 1985
  2. o. H. Langkammer "Słownik Biblijny"; Katowice 1984
  3. "Encyklopedia Katolicka" tom 1; Towarzystwo Naukowe Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1985
  4. "Słownik poprawnej polszczyzny"; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1974
  5. "Słownik języka polskiego"; PWN, Warszawa 1993
  6. "Wielki słownik grecko-polski"; Oficyna Wydawnicza Vocatio, Warszawa 1993
  7. "Grecko-polski Nowy Testament. Wydanie interlinearne"; Oficyna Wydawnicza Vocatio, Warszawa 1994
  8. "Hebrajsko-polski Stary Testament. Pięcioksiąg. Tłumaczenie interlinearne"; Oficyna Wydawnicza Vocatio, Warszawa 2003
  9. "Katechizm Kościoła Katolickiego"; Pallotinum 1994
  10. "Pierwsi świadkowie. Pasterz Hermasa."; Warszawskie Towarzystwo Teologiczne, Kraków 1998
  11. Świderkówna "Rozmowy o Biblii"; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994
  12. P. Descouvemont "Przewodnik po trudnościach wiary katolickiej"; Wydawnictwo M, Kraków 1998
  13. Grun "50 aniołów dla duszy"; Jedność, Kielce 2005
  14. G. Huber "Mój anioł pójdzie za tobą"; Michalineum 1982
  15. O. A. Mień "Apokalipsa. Komentarz"; Wydawnictwo M , Kraków 2000

 

Aniele...

Słowo "anioł" pochodzi od łacińskiego słowa angelus – posłaniec (słowa greckiego "angelos" i hebrajskiego "malach"). Stary Testament pierwszy raz wspomina o aniołach w Księdze Rodzaju, kiedy po wygnaniu człowieka z ogrodu Eden, Bóg stawia przed ogrodem cherubów, aby strzec drogi do drzewa życia. W Nowym Testamencie aniołowie pojawiają się już w pierwszych rozdziałach Ewangelii: u św. Marka w scenie kuszenia na pustyni - "aniołowie zaś usługiwali Mu" (1,13), w Ewangelii św. Mateusza, również w 1 rozdziale, anioł ukazuje się Józefowi - "Oto anioł Pański ukazał mu się we śnie" (1,20), a w Ewangelii św. Łukasza ukazuje się Zachariaszowi - "Naraz ukazał mu się anioł Pański" (1,11).

 

Boży...

Określenie "Boży" zakłada przynależność (kogo? czego? czyj? ) czyli należący do Boga lub pochodzący od Boga. Anioł Boży został stworzony przez Boga i należy do Niego wraz z całym stworzeniem. Wyznanie wiary, Symbol Nicejsko-Konstantynopolitański wskazuje na Boga, Stwórcę "wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych", natomiast wyznanie wiary Soboru Laterańskiego IV stwierdza, że Bóg "stworzył z nicości... stworzenia duchowe i materialne, to znaczy aniołów i świat ziemski" /9/. Według Biblii liczba aniołów jest ogromna: "Tysiąc tysięcy służyło Mu, a dziesięć tysięcy po dziesięć tysięcy stało przed Nim" (Dn 7, 10). "Przystąpiliście do góry Syjon, do miasta Boga żyjącego, Jeruzalem niebieskiego, do niezliczonej liczby aniołów..." (Hbr 12, 22). "I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga" (Łk 2, 13). "I słyszałem głos wielu aniołów dokoła tronu... a liczba ich była miriady miriad i tysiące tysięcy" (Ap 5, 11). /18/

W Biblii aniołowie występują pod różnymi nazwami: Serafini (Iz 6, 2), Cherubini(Rdz 3, 24; Iz 37, 16; Ez 10, 3) i Trony (Kol 1, 16), Panowania (Kol 1, 16), Moce (Ef 1, 20-21), Władze (Kol 1, 16), Księstwa (Kol 1, 16) Archaniołowie (2 Tes 4, 15) i Aniołowie (Rz 8, 38). Miejscem przebywania aniołów jest niebo. " We śnie ujrzał drabinę sięgającą swym wierzchołkiem nieba, oraz aniołów Bożych, którzy wchodzili w górę i schodzili w dół. A oto Pan stał na jej szczycie.." (Rdz 28,12) " Gdy aniołowie odeszli od nich do nieba..."( Łk 2 ,15) " Ujrzycie niebiosa otwarte i aniołów Bożych wstępujących i zstępujących na Syna Człowieczego" (J 1, 51). W Iz 6,3 aniołowie sami wyznają, że Bóg jest ich Panem "I wołał jeden do drugiego; <<Święty, Święty, Święty jest Pan Zastępów>>" Tak więc w Biblii wielokrotnie występują określenia: anioł Boży, aniołowie Boży, anioł Pański. Przebywają oni w niebie, w towarzystwie Boga.

To, co Słowo Boże mówi o aniołach, ma także wymiar chrystocentryczny; "Bo w Nim wszystko zostało stworzone: i to, co w niebiosach i to, co na ziemi, byty widzialne i niewidzialne, czy Trony, czy Panowania, czy Zwierzchności, czy Władze. Wszystko przez Niego i dla Niego zostało stworzone". (Kol 1,16). Dlatego gdy Chrystus przyjdzie w chwale, to przyjdą też "wszyscy aniołowie z nim" (Mt 25,31) por. KKK 331

 

Stróżu mój...

W Piśmie Świętym nie ma wprost określenia "anioł stróż", podobnie prawda o istnieniu aniołów jest prawdą wiary, natomiast nauka o aniołach stróżach nie jest dogmatem. Posiada jednak uzasadnienie w Słowie Bożym w Mt 10, 18 słowami samego Jezusa: "Strzeżcie się abyście nie gardzili żadnym z tych małych; albowiem powiadam wam: Aniołowie ich w niebie wpatrują się zawsze w Oblicze Ojca mojego, który jest w niebie". Każde więc dziecko cieszy się swym opiekuńczym aniołem. Obecność Aniołów Stróżów potwierdza też Tradycja Kościoła. Św. Bazyli Wielki powołując się na podany wyżej fragment Pisma Świętego pisze: "Temu, iż wiernemu towarzyszy anioł, który kieruje jego życiem jak wychowawca i pasterz, nikt nie zaprzeczy, jeśli wspomni na słowa Pana mówiącego: <<Nie pogardzajcie żadnym z tych małych>>" /12/ Już w II wieku chrześcijanie uznawali obecność aniołów w swoim życiu. Przykładem może być tu "Pasterz" Hermasa "krzaki winorośli są ludem przez Boga zasadzonym, tyczki zaś to aniołowie Pana, którzy lud Jego podtrzymują....przyjaciele zaś i doradcy to święci aniołowie" /10/. W modlitwie " Aniele Boży" występują dwa słowa bliskoznaczne stróż (rzeczownik) i strzec (czasownik). Oznaczają one osobę i czynność pilnowania kogoś lub czegoś, opiekowania się, a także chronienia kogoś przed kimś, czymś. Wiążą się z nimi stosowane w języku potocznym sformułowania "strzec jak oka w głowie", "strzec jak źrenicy oka", czyli dbać o coś pilnować czegoś bardzo ważnego, niezastąpionego i delikatnego, wrażliwego. /4/,/5/ Pismo Święte potwierdza, że życie człowieka od dzieciństwa: "Strzeżcie się, abyście nie gardzili żadnym z tych małych; albowiem powiadam wam: Aniołowie ich w niebie wpatrują się zawsze w oblicze Ojca mego, który jest w niebie".(Mt 18, 10) aż do zgonu: "Umarł żebrak i aniołowie zanieśli go na łono Abrahama" (Łk 16,22) otoczone jest opieką aniołów.W zwrocie "stróżu mój" – słowo "mój" podkreśla, że każdy ma swojego własnego anioła stróża. O strzeżeniu przez aniołów mówi Ps 91,11 "swoim aniołom dał rozkaz o tobie, aby cię strzegli na wszystkich twych drogach"

 

Stój....zawsze, przy mnie

W modlitwie występuje dwukrotnie słowo "zawsze", czyli ciągle, nieprzerwanie i wiąże się z czasownikiem określającym czynność anioła "stój", (gdzie?) przy mnie. Mój Anioł ma stać przy mnie. Jest to zwrot w trybie rozkazującym, zwrócony do anioła, mającym jednak przypominać nie jemu, tylko człowiekowi, że anioł jest zawsze przy nim. Powtórzenie wyrazu oznacza jego wzmocnienie, ważność w tekście.

Ewangelie ukazują nam Jezusa w towarzystwie aniołów od momentu narodzenia "znajdziecie Niemowlę owinięte w pieluszki i złożone w żłobie. I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga..."(Łk 2,12), aż po jego agonię w Getsemani "Wtedy ukazał Mu się anioł z nieba i umacniał Go"(Łk 22,43). Aniołowie głoszą Jego Wcielenie " Naraz stanął przy nich anioł Pański i chwała Pańska zewsząd ich oświeciła... i rzekł do nich: Nie bójcie się. Oto zwiastuję wam radość wielką..." ( Mt 2, 9-10) i Zmartwychwstanie "Lecz on rzekł do nich: Nie bójcie się! Szukacie Jezusa z Nazaretu, ukrzyżowanego; powstał, nie ma Go tu" (Mk 16,6).

Aniołowie strzegą Jezusa w dzieciństwie, ukazując się we śnie jego opiekunowi, Józefowi (Mt 1,20 i 2, 13, 19, 22), służą Mu na pustyni " a oto aniołowie przystąpili i usługiwali Mu" (Mt 4,11). Korzystamy z takich samych przywilejów jak Jezus, ponieważ nasze ziemskie życie jest z Nim złączone przez fakt Wcielenia. Tak, jak aniołowie opiekowali się Jezusem w jego ziemskim życiu, tak samo opiekują się nami.

 

Bądź ku pomocy... zawsze... rano, wieczór, we dnie, w nocy

Znów w modlitwie zwracamy się z wezwaniem (żądaniem?) do anioła stróża, aby był przy nas. Określenia są bardziej konkretne "rano, wieczór" co oznacza cały dzień i jego prace; "we dnie, w nocy" podkreśla, że nie tylko przy naszych czynnościach, ale i we śnie i w czasie odpoczynku, także potrzebujemy troskliwej obecności anioła. W wyrażeniu "ku pomocy", przyimek "ku" oznacza nadany kierunek lub bliskość czegoś, reakcję na coś. Można go zastąpić innymi przyimkami "do, dla, na". (inna wersja modlitwy posiada właśnie taki zwrot: Bądź mi zawsze do pomocy). Celem działania anioła jest niesienie pomocy, reaguje on na nasze wezwania, jest blisko, gotów zawsze pospieszyć na ratunek. Obrazem drogi życia, w której towarzyszy nam anioł może być opowiadanie z Księgi Tobiasza. Anioł towarzyszy młodemu Tobiaszowi w długiej wędrówce z Niniwy do Ektabany i Raga w Medii, i z powrotem do domu ojca. " On przecież mnie przyprowadził w zdrowiu, żonę moją wyzwolił i pieniądze przyniósł ze mną, i ciebie uleczył" (Tb 12, 3).

Anioł jest zawsze przy nim obecny, daje mu dobre rady, a Tobiasz przyjmując je uczestniczy w cudownych wydarzeniach: wyzwoleniu Sary i uzdrowieniu ojca. Anioł wskazuje na Boga jako na dawcę dobra i uczestniczy w radości i dziękczynieniu ludzi.

"Uwielbiajcie Boga i wysławiajcie Go przed wszystkimi żyjącymi, za dobrodziejstwa jakie wyświadczył wam – w celu uwielbienia i wysławiania Jego imienia. Ogłaszajcie przed wszystkimi ludźmi działa Boże jak są godne uwielbienia i nie wahajcie się wyrażać Mu wdzięczności" (Tb 12, 6). Nieustanna pomoc jaką otacza nas anioł ma być powodem do wyrażania wdzięczności Bogu.

 

Strzeż duszy

Słowo dusza pochodzi od greckiego słowa "psyche" (wiąże się też z tchnieniem, oddechem, oddychaniem) i łacińskiego anima ( od anemos – wiatr). We wszystkich tych językach słowo "dusza" jest rodzaju żeńskiego. W mitologii dusza często była przedstawiana jako kobieta i ten obraz może oznaczać duszę jako coś delikatnego, wrażliwego, subtelność myśli, myśli serca. O. Anzelm Grűn na podstawie przypowieści z Łk 18, 2-8 ukazuje obraz duszy w postaci kobiety, która porusza ciasny świat i bezduszne myślenie sędziego. /13/

Dlatego też dusza - anima wymaga szczególnej troski i opieki. "Wy bowiem jesteście przez wiarę strzeżeni mocą Bożą dla zbawienia..." (1 P 1,5). Człowiek strzeżony jest mocą Bożą. Przejawem Bożej mocy są Moce (Ef 1, 21), ci którzy są specjalnie wyposażeni do obrony. Człowiek jest strzeżony w określonym celu. Mówi o ty dalej List św. Piotra Apostoła "gdy osiągniecie cel waszej wiary – zbawienie dusz" (1 P 1, 8) i dalej "wejrzeć w te sprawy pragną aniołowie" (1 P 1, 12). Aniołowie pragną zaangażować się w sprawę zbawienia człowieka i to jest ich największe pragnienie "pożądanie" (επιθυμεω znaczy pragnąć, pożądać, jest to nastawienie wewnętrzne, ukierunkowane pragnienie) – aby dusza była zbawiona.

 

Ciała mego

Stary Testament wielokrotnie ukazuje aniołów troszczących się o cielesne dobro ludzi. /14/ Anioł objawia się Hagar i Izmaelowi, umierającym z pragnienia na pustyni " i Anioł Boży zawołał na Hagar z nieba"(Rdz 21, 19) Anioł dodaje otuchy i podaje pożywienie prorokowi Eliaszowi " A oto anioł trącając go powiedział mu: Wstań, jedz!"(1 Krl 19 4-8) i Danielowi uwięzionemu w jamie lwów " Anioł Pański odezwał się do Habakuka: Zanieś posiłek jaki masz, Danielowi do Babilonu, do jamy lwów"(Dn 14,37). Aniołowie w obronie życia swoich podopiecznych reagują bardzo zdecydowanie. Aniołowie przymuszają Lota i jego rodzinę do opuszczenia miasta. "aniołowie przynaglali Lota....kiedy zaś zwlekał, mężowie ci chwycili go, jego żonę i dwie córki za ręce – i wyciągnęli ich i wyprowadzili poza miasto) (Rdz 19, 15-16). Anioł nie pozwolił Abrahamowi zabić Izaaka " wtedy Anioł Pański zawołał na niego z nieba ... Nie podnoś ręki na chłopca i nie czyń mu nic złego"( Rdz 22,11-12), zamknął paszcze lwom "Mój Bóg posłał swojego anioła i on zamknął paszczę lwom" (Dn 6,23), zstąpił do pieca wraz z trzema młodzieńcami "Jednak anioł Pański zstąpił do pieca wraz z Azariaszem i jego towarzyszami i usunął płomień ognia z pieca" (Dn 3,49), zagrzewa do walki żołnierzy Judy Machabeusza "błagali Pana... aby na ratunek Izraelowi wysłał dobrego anioła" (2 Mch 11,6) i "ukazał się przewodzący im jeździec w białych szatach i złotej zbroi, wywijający włócznią ( 2 Mch 11, 8).

W Nowym Testamencie nakazy anioła kierują podejmowaniem decyzji przez Józefa, co chroni całą rodzinę "Oto anioł Pański ukazał mu się we śnie i rzekł.." (Mt 1,20). Aniołowie mogą obronić Jezusa podczas pojmania "Czy myślisz, że nie mógłbym poprosić Ojca mojego, a zaraz wystawiłby mi więcej niż dwanaście zastępów aniołów" (Mt 26, 53). Uwalniają apostołów, a potem Piotra z więzienia "Ale w nocy anioł Pański otworzył bramy więzienia" (Dz 5, 19) "Wtem zjawił się anioł Pański i światłość zajaśniała w celi" (Dz 12, 7)

 

Doprowadź mnie

O doprowadzeniu przez anioła do wyznaczonego miejsca mówi Księga Wyjścia 23, 20-23. Sam Bóg wysyła swojego anioła. "Oto Ja posyłam anioła przed tobą, aby cię strzegł w czasie twej drogi i doprowadził cię do miejsca, które ci wyznaczyłem", "moje imię jest w nim". W czasie tej drogi, do anioła trzeba się odnosić w specjalny sposób: szanować go, być uważnym na jego słowa, nie sprzeciwiać mu się w niczym, wiernie słuchać jego głosu. Bóg za pośrednictwem anioła staje po stronie człowieka: "będę nieprzyjacielem twoich nieprzyjaciół i będę odnosił się wrogo do odnoszących się tak do ciebie". Anioł poprzedza, niejako toruje drogę "i zaprowadzi do Amoryty, Chetyty..." – przeprowadzi przez wszystkie ludzkie sytuacje: narody, krainy, rodziny, miejsca zamieszkania i pobytu, różne związki z innymi ludźmi. Przez te sytuacje z Bogiem przechodzi się bezpiecznie "Ja ich wygładzę".

"Niedola nie przystąpi do ciebie, a cios nie spotka twojego namiotu, bo swoim aniołom dał rozkaz o tobie, aby cię strzegli na wszystkich twych drogach. Na rękach będą cię nosili, abyś nie uraził swej stopy o kamień" (Ps 91 10-12) O bezpieczeństwie w drodze, pomyślnej realizacji zamiarów, planów i szczęśliwym powrocie pod opieką anioła mówi Rdz 24, 40 "Bóg, któremu służę, pośle z tobą swego anioła i sprawi, że zamiar twój powiedzie ci się...", a także Tb 5, 22 "Towarzyszy mu bowiem dobry anioł, więc będzie miał szczęśliwą podróż i wróci zdrowy".

 

Do żywota wiecznego

Żywot wieczny, życie wieczne, to synonimy zbawienia."Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne."(J 6,13) "Albowiem zapłatą za grzech jest śmierć, a łaska przez Boga dana to życie wiecznew Chrystusie Jezusie, Panu naszym."(Rz, 6,23). Słowa modlitwy mówią o doprowadzeniu, a nie zaprowadzeniu. Zaprowadzić, to dojść z kimś do właściwego miejsca, wejść z nim do środka. Doprowadzić bardziej kojarzy się z zostawieniem przed drzwiami, dojściem do pewnego miejsca, gdzie jest widoczny cel, jakby niedokończeniem dzieła, zostawieniem miejsca Panu Bogu. O swojej posłudze tak mówi anioł Rafał w Księdze Tobiasza 12,18 "To, że byłem z wami, nie było moją zasługą, lecz było z woli Bożej. Jego uwielbiajcie przez wszystkie dni i Jemu śpiewajcie hymn". A Tobiasz "umarł otoczony czcią...i uwielbiał Pana Boga po wieki wieków" (Tb 14, 14-15)

Aniołowie choć są duchami czystymi przebywającymi z Bogiem podlegają w pewnym sensie podobnie do ludzi prawom czasu i nie wszystko wiedzą "Lecz o dniu owym lub godzinie nikt nie wie, ani aniołowie w niebie..." (Mk 13,32). Czas wypełnienia się historii zbawienia w życiu człowieka zależy wyłącznie od Boga. / 15/. Aniołom zależy na zbawieniu człowieka " Czyż nie są oni wszyscy duchami przeznaczonymi do usług, posłanymi na pomoc tym, którzy mają posiąść zbawienie" (Hbr 1,14) i radują się z jego nawrócenia "radość powstaje u aniołów Bożych z jednego grzesznika, który się nawraca" (Łk 15,10) W Apokalipsie 7, 3 czterej aniołowie pieczętują sługi Boga, aby uchronić ich przed mającymi nadejść plagami, fałszywymi prorokami i szatańskimi złudami. Podobny opis znajduje się w Księdze Ezechiela 9, 4-5, gdzie znak TAW chroni wybranych przed śmiercią. /15/ "to są święci aniołowie Boga, stworzeni jako pierwsi. Im powierzył pan całe stworzenie swoje, by je rozwijali, budowali i nim rządzili. Oni to doprowadzą do końca budowę wieży" (Kościoła) /10/

Teksty biblijne pokazują nam wprost, że aniołowie zostali przeznaczeni ludziom i całemu Kościołowi po to, aby ich chronić przed śmiercią (potępieniem) i bezpiecznie doprowadzić do spotkania z Ojcem w niebie (życia wiecznego).